Tóm tắt nội dung
Muốn vịt đẻ cao, đẻ đều và đẻ bền, nền tảng cần được chuẩn bị ngay từ giai đoạn hậu bị 0–20 tuần tuổi. Khi bước vào giai đoạn khai thác, dinh dưỡng phù hợp kết hợp với quản lý đàn đồng bộ là chìa khóa giúp duy trì năng suất, chất lượng trứng và hiệu quả chăn nuôi.

Trứng được thu gom, kiểm tra và cân khối lượng tại trại R&D Vịt đẻ Đồng Tháp
Muốn vịt đẻ tốt, phải chuẩn bị tốt từ giai đoạn hậu bị
Trong thực tế, vịt hậu bị thường chỉ được nuôi tập trung trong chuồng khoảng một tháng đầu. Sau đó, bà con thường cho vịt ra đồng, tận dụng lúa rơi vãi, ốc, cá, tôm, rau cỏ và các nguồn thức ăn tự nhiên để giảm chi phí. Tuy nhiên, hình thức này khiến lượng và chất lượng thức ăn, nguồn nước, môi trường và sức khỏe đàn khó được kiểm soát đồng đều.
Vì vậy, trước khi bước vào sinh sản, vịt không chỉ cần đúng tuổi mà còn phải đạt thể trạng phù hợp. Cần theo dõi khối lượng cơ thể, độ đồng đều và sức khỏe đàn, vì đàn hậu bị phát triển không đồng đều có thể lên đẻ không tập trung, gây khó khăn cho việc chăm sóc và quản lý dinh dưỡng đầu giai đoạn đẻ.
Một đàn vịt đẻ tốt không bắt đầu từ quả trứng đầu tiên, mà được chuẩn bị từ cả giai đoạn hậu bị. Đàn khỏe mạnh, đạt khối lượng cơ thể phù hợp và có độ đồng đều tốt sẽ tạo nền tảng thuận lợi cho giai đoạn khai thác trứng.
Vịt ăn nhiều chưa chắc đẻ tốt, quan trọng là ăn có đủ “chất”
Khi bước vào giai đoạn đẻ, vịt cần dinh dưỡng để vừa duy trì cơ thể, vừa sản xuất trứng. Vì vậy, không nên chỉ quan tâm mỗi con ăn bao nhiêu gam thức ăn mỗi ngày, mà quan trọng hơn là từ lượng thức ăn đó, vịt thực sự nhận được bao nhiêu dưỡng chất.
Có thể hiểu đơn giản:
Lượng thức ăn thu nhận × Mật độ dinh dưỡng = Lượng dưỡng chất thu nhận
Điều này có nghĩa rằng khi lượng thức ăn thu nhận thay đổi, lượng dưỡng chất vịt nhận được cũng thay đổi nếu mật độ dinh dưỡng trong khẩu phần không được điều chỉnh phù hợp.
Cân đối dinh dưỡng để duy trì sức đẻ
Năng lượng, protein và acid amin là những thành phần dinh dưỡng quan trọng đối với sản xuất trứng. Năng lượng đáp ứng nhu cầu duy trì và sản xuất, trong khi protein và acid amin cung cấp nguyên liệu cho quá trình hình thành trứng. Các dưỡng chất này cần được cung cấp đầy đủ, cân đối và phù hợp với lượng thức ăn thu nhận thực tế của đàn.
Bên cạnh đó, khoáng và vitamin tuy cần với lượng nhỏ nhưng không thể thiếu. Đặc biệt, canxi, phospho và vitamin D có vai trò quan trọng đối với quá trình hình thành và chất lượng vỏ trứng.
Nhu cầu dinh dưỡng không cố định trong suốt chu kỳ đẻ. Vì vậy, cần theo dõi lượng thức ăn thu nhận, thể trạng, sức khỏe và năng suất thực tế để có giải pháp dinh dưỡng phù hợp theo từng giai đoạn.
Dinh dưỡng tốt cần đi cùng quản lý tốt
Một khẩu phần được thiết kế tốt chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với quản lý đàn phù hợp. Bà con cần tập trung vào 5 nhóm chính:
1. Theo dõi đàn và các chỉ tiêu sản xuất
- Theo dõi lượng thức ăn thu nhận, nước uống, tỷ lệ đẻ và khối lượng trứng.
- Quan sát phân, thể trạng, tình trạng thay lông và sức khỏe đàn.
- Phát hiện sớm các dấu hiệu giảm ăn, giảm đẻ hoặc suy giảm thể trạng.
- Theo dõi xu hướng biến động theo thời gian thay vì chỉ đánh giá tại một thời điểm.
2. Quản lý thức ăn và nước uống
- Cung cấp thức ăn đầy đủ và ổn định, hạn chế thay đổi đột ngột.
- Đảm bảo vịt luôn có đủ nước uống đạt chất lượng.
- Giữ máng ăn và máng uống sạch, hạn chế ảnh hưởng đến lượng thức ăn và nước thu nhận.
3. Kiểm soát môi trường và stress
- Duy trì chương trình chiếu sáng ổn định.
- Đảm bảo thông thoáng và làm mát, đặc biệt khi nhiệt độ môi trường cao.
- Hạn chế tiếng ồn, xáo trộn đàn và các yếu tố gây stress.
- Giữ khu vực nuôi và ổ đẻ sạch, khô, thông thoáng.
4. Quản lý sức khỏe và an toàn sinh học
- Thực hiện vaccine và kiểm soát ký sinh trùng theo chương trình thú y.
- Theo dõi sức khỏe đường tiêu hóa và hô hấp.
- Kiểm soát người, phương tiện, dụng cụ và các nguồn có nguy cơ lây nhiễm.
- Sử dụng thuốc dựa trên chẩn đoán thú y, tránh điều trị không cần thiết.
5. Quản lý thể trạng và chất lượng trứng
- Theo dõi định kỳ khối lượng cơ thể, độ đồng đều và thể trạng đàn.
- Hạn chế đàn quá gầy hoặc tích mỡ quá mức trong giai đoạn khai thác.
- Theo dõi khối lượng, hình dạng và chất lượng vỏ trứng.
- Đánh giá đồng thời thể trạng, lượng thức ăn thu nhận, tỷ lệ đẻ và chất lượng trứng để sớm nhận diện những biến động bất lợi.
Giá trứng theo thị trường, nhưng năng suất và giá thành nằm trong tay người nuôi
Giá bán trứng phụ thuộc nhiều vào thị trường, nhưng năng suất đàn và chi phí sản xuất mỗi quả trứng là những yếu tố người chăn nuôi có thể chủ động cải thiện.
Vì vậy, hiệu quả chăn nuôi không chỉ nằm ở việc đạt đỉnh đẻ cao, mà quan trọng hơn là duy trì năng suất ổn định, chất lượng trứng tốt và sử dụng thức ăn hiệu quả trong suốt chu kỳ đẻ.
Khi lựa chọn chương trình dinh dưỡng, không nên chỉ nhìn vào giá một bao cám. Điều cần quan tâm hơn là lượng thức ăn đó tạo ra bao nhiêu trứng và chi phí thức ăn trên mỗi đơn vị trứng sản xuất. Khi giá trứng biến động, việc kiểm soát giá thành mỗi quả trứng càng trở nên quan trọng đối với hiệu quả chăn nuôi.
Hiểu nhu cầu của vịt để xây dựng giải pháp dinh dưỡng phù hợp
Giải pháp dinh dưỡng cho vịt đẻ cần dựa trên nhu cầu dinh dưỡng và lượng dưỡng chất thu nhận thực tế của đàn, đồng thời xem xét các yếu tố như giống, lượng thức ăn thu nhận, khối lượng cơ thể, giai đoạn sinh sản, năng suất trứng và điều kiện chăn nuôi.
Tại GREENFEED, các nghiên cứu thực nghiệm trên vịt Cò tại Việt Nam và vịt Khaki Campbell tại Cambodia tập trung theo dõi các chỉ tiêu quan trọng như lượng thức ăn thu nhận (feed intake), khối lượng cơ thể, tỷ lệ đẻ, khối lượng trứng và khối lượng trứng sản xuất (egg mass).
Các chỉ tiêu này giúp đánh giá mối quan hệ giữa thu nhận dưỡng chất, năng suất trứng và hiệu quả sử dụng thức ăn trong các điều kiện chăn nuôi khác nhau.
Đây là cơ sở để phát triển dinh dưỡng chính xác (precision nutrition), trong đó mức cung cấp và mật độ dưỡng chất được cân đối theo nhu cầu, lượng thức ăn thu nhận và giai đoạn sản xuất của đàn, hướng đến duy trì năng suất, chất lượng trứng và hiệu quả sử dụng thức ăn, qua đó tối ưu chi phí thức ăn trên đơn vị trứng sản xuất.
Sản phẩm cho vịt đẻ
Tài liệu tham khảo
Farrell, D. J. (1981). The nutrition of ducks in Australia. In Recent advances in animal nutrition in Australia (pp. 116–133). University of New England Press.
National Research Council. (1994). Nutrient requirements of poultry (9th rev. ed.). National Academy Press.
Wang, S., Chen, W., Zhang, H. X., Ruan, D., & Lin, Y. C. (2014). Influence of particle size and calcium source on production performance, egg quality, and bone parameters in laying ducks. Poultry Science, 93(10), 2560–2566. https://doi.org/10.3382/ps.2014-03962 [researchgate.net], [vufind.lboro.ac.uk]
Xiao, C., Xu, Y., Yang, C., He, D., & Zhu, L. (2025). Fermented mixed feed increased egg quality and intestinal health of laying ducks. Agriculture, 15(11), 1230. https://doi.org/10.3390/agriculture15111230




